Ana Sayfa  |  Biz kimiz  |  Haberler  |  Mesajlar
               

UZMAN GÖRÜŞLERİ

 

Mesaj Defteri, Düşünce-Yorum-Mesaj
BİZ KİMİZ?

İLKOKULA BAŞLARKEN

Çocuklar için yaşam sürecinde toplumsallaşma, aileden sonra en etkili şekilde okulda başlar. Ailenin güvenli, korunaklı ve ilgi dolu ortamından uzaklaşarak yapılandırılmış, yeni kuralları ve tanışacağı yeni rolleri olan bir ortama girmek, bir yanıyla haz dolu, bir yanıyla da  zorlayıcı bir süreçtir. Çocukların bu süreci, olabildiğince verimli yaşaması, ailenin tutumu, ona uygun okul seçimi ve genel olarak uyum düzeyiyle belirlenmektedir. Çocukların tüm eğitim - öğretim hayatını etkileyebilecek bir güce sahip olan bu başlangıcı olumlu kılmak adına ailelere önemli sorumluluklar düşmektedir.

Çocuklar ilköğretim aşamasına geldiğinde, anne-babaların karşısına üç temel soru ve sorun çıkmaktadır:

1. Çocuğum ilköğretime yeterince hazır mı?

2. Çocuğum için okul seçerken nelere dikkat etmeliyim?

3. Çocuğum ilköğretime başladıktan sonra uyum sağlayabilecek mi?

Çocuğum ilköğretime hazır mı?

Okula hazırbulunuşluk kavramı çok boyutlubir kavramdır. Çocuğun sadece bilişsel özelliklerine bakarak verilecek bir karar değildir. Hazırbulunuşluğun bir yanında bilişsel yeterlilikler olmakla birlikte, diğer yanında psikomotor, sosyal ve duygusal yeterlilikler vardır. Okulun kazandırmayı amaçladığı bilgi ve beceriler çok yönlü olduğundan, hazırbulunuşluk durumu da, tüm gelişim alanlarının dikkate alınmasını gerektirmektedir. Okuma yazma becerisini kazanmak ve öğrenme süreçlerini tamamlamak üzere gereken bilişsel altyapı, görsel-işitsel dikkat, akıl yürütme, kavram bilgisi, hafıza gibi temel becerileri kapsamaktadır. Psikomotor beceriler kaba ve ince motor beceriler olarak çocuğun fiziksel açıdan hazırbulunuşluğunu ifade eder. Sosyal ve duygusal olarak hazırbulunuşluk çocuğun ilişki kurma, iletişim ve sorun çözme becerileri, farkındalık gibi temel kazanımlarla kendini gösterir. Bu alanlarda desteğe ihtiyaç duyan çocukların ilkokula uyum sağlama ya da bu başlangıcı keyifle yaşama noktasında sıkıntılar yaşaması doğaldır. Bu açıdan öncelikle çocuğun çok boyutlu bir şekilde okula hazırbulunuşluk düzeyinin iyi tespit edilmesi ve desteklenmesi gereken özelliklerin önceden geliştirilmesi büyük önem taşır. Bilşsel ve psikomotor gelişim açısından hazırbulunuşluk düzeyini belirlemek için günümüzde kullanılan belli başlı testler vardır. Çocuğun okumaya başlaması veya çabası yeterli bir bilişsel olgunluk göstergesi değildir. Bu testlerle çocuğun zihinsel açıdan hazırbulunuşluğu ölçülebilir. Sosyal-duygusal alan ile ilgili de çocuğun doğal yaşam alanlarında gösterdiği davranış ve tutumlara ilişkin gözlemler okuldaki sosyal var oluşu ile ilgili ipucu verecektir.

Çocuğum için okul seçerken nelere dikkat etmeliyim?

Çocuğun gideceği okula karar verirken bir yanıyla çocuğun çok iyi tanınması, diğer yandan okullar hakkında sağlıklı ve yeterli bilgiye sahip olunması gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında, eğitimden ve çocuktan beklentiler de açıkça ortaya konduktan sonra okullarla ilgili uzun süreli ve çok yönlü araştırma ve bilgi toplama çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Okulla ilgili yapılacak sorgulamalarda aşağıdaki konularda bilgi toplanmaya çalışılması düşünülmelidir:

-  Okulun misyon ve vizyonu nedir?

-  Sınıf mevcutları nedir?

-  Okulda bilişim teknolojilerinden ne düzeyde yararlanılmaktadır?

- Okul, yeni programla ilgili ne tür çalışmalar yapmıştır?

- Okulun rehberlik hizmetleri nelerdir?

- Velilere yönelik ne tür çalışmalar yapılmaktadır?

- Öğrenci değerlendirme sistemleri nedir?

- Ulusal sınavlara bakışı nedir?

- Okul hangi tür fiziki imkânları ve aktiviteleri sunmaktadır?

- Okulun sosyal ve kültürel imkânları nelerdir?

Anne-babaların, okullarla ilgili bilgi toplama süreçlerinde çeşitli kaynaklara başvurmaları uygun olacaktır. Bu çerçevede, okul yöneticileri, öğretmenler, diğer veliler, basın-yayın, internet ve bu kurumlarla çalışan diğer uzmanlar ve kurumlar önemli kaynaklar olarak değerlendirilebilir.

Okulla ilgili son karar, anne-babanın ortak bir anlayışına bağlı olarak şekillenmelidir.  Çocuğun karar aşamasında bir çok okulun mülakatına girmesi, sık sık farklı okul ziyaretlerinin yapılması uygun değildir. Aile, elinden geleni yaptığına kanaat getirdiğinde, artık verdiği kararın doğru olduğuna inanmalı ve kararı ile ilgili tereddütler yaşamamalıdır.

Çocuğum okula uyum sağlayabilecek mi?

İlkokula yeni başlayan çocuk alıştığı ortam ve bildiği kişilerden uzaklaşarak yepyeni bir sosyal çevreye girmektedir. Geride bırakmış olduğu anaokulundan veya evinden çok daha farklı bir mekânda, daha önce hiç görmediği öğretmenleri ve arkadaşlarıyla birlikte olacaktır. Okulunun fiziki ortamına alışmasında, arkadaşları ile sağlıklı ilişkiler kurmasında, akademik çalışmalardaki başarısında ve okul kurallarını özümsemesinde, ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin işbirliği içinde çocuğa destek olması, okula uyum sağlamasını kolaylaştırmaktadır.

Çocukların, yeni ortama uyum sağlamaları ile ilgili süreci kolaylaştırabilmek için şunları yapmaları önerilebilir:

Okul seçimi sürecinde ve karar aşamasında ebeveynlerin aşırı heyecana kapılmaları, çocuğu olumsuz etki altında bırakarak okul ortamı ile ilgili yanlış izlenimlere kapılmasına ve endişe duymasına sebep olabilir. Bu yüzden ebeveynler tarafından aşırıya kaçan tepkiler sergilenmemesi çocuk üzerinde etkisi açısından son derece önemlidir.

Çocukla, okul ortamı, derslerde neler öğreneceği, sınıf içinde ve dışında nasıl davranması gerektiği gibi konularla ilgili konuşularak farkındalığının arttırılması sağlanabilir. Gerekirse okulun fiziki ortamı ve sınıf öğretmenleri çocuğa tanıtılmalıdır. Böylece uyum sağlaması daha kolay olacaktır.

Okulda uygulanacak “oryantasyon programı” hakkında rehberlik uzmanlarından bilgi alınmalı ve bu programa özenle uygun hareket edilmelidir.

Çocukla ilgili uyum sağlamayı zorlaştırıcı özel durumlar varsa önceden okulun rehber uzmanına bilgi verilmelidir.

Çocuğun, okula uyum sürecinde yaşayabileceği olası bocalamalar karşısında kesinlikle sakin, yumuşak ama kararlı olunmalıdır.

Sonuç olarak, çocuğun yeni bir okula başlaması, çok yönlü ve yer yer zorlayıcı bir süreç olmakla birlikte, aslında son derece keyifli, mutluluk ve gurur verici bir süreç olduğu unutulmamalıdır. Uyum sağlamanın, bir süreç olduğu akıldan çıkarılmamalı; her durum, ortam ve fırsatta, çocuğun okulla ilgili pozitif duygularını güçlendirici çabalar artırılmalıdır.

Zuhuratbaba Mah. Yüce Tarla Cd. Sutünlü Konak 41/5     Bakırköy / İstanbul     Tel: 0212 216 32 30